Bogdan Trojanek & Terne Roma
Muzyka romska wczoraj i dziś

Muzyka romska, jest jednym z nieodłącznych elementów kultury romskiej. Dla każdej romskiej rodziny jest ona ważnym elementem. Romowie posiadają swój hymn „Gelem, Gelem” (Dżelem, Dżelem), do którego słowa do tradycyjnej melodii napisał jugosławski kompozytor: Jarko Javanovica . Utwór ten w 1971 został uznany za hymn romski przez delegatów I Światowego Kongresu Romów. Muzyka romska ma wielu zwolenników na całym świeci, być może wzięło się to stąd, iż tak jak i romowie przeszła ona długa drogę.

W tej charakterystycznej muzyce możemy odnaleźć brzmienie muzyki wszystkich narodów, które w swej wędrówce napotkali Cyganie. Co ciekawe w krajach Środkowej oraz Wschodniej Europy (w tym w Rumunii, na Węgrzech jak i krajach byłej Jugosławii). najwidoczniej widać najsilniejsze tradycje muzyki romskiej. W powyżej wspomnianych miejscach muzyka cygańska stała się częścią tradycji oraz kultury społeczeństwa większościowego, grywana jest z na wszelkiego rodzaju imprezach, spotkaniach okolicznościowych, weselach.

Cała muzyka romska posiada cechy wspólne, do których zaliczane są skale (tzw. skale cygańskie) wraz z charakterystycznym interwałem sekundy zwiększonej jak i typowym stylem wykonawczym w skład, których wchodzą : zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu, improwizacja, ozdabianie melodii ornamentami, silna ekspresja, rubato jak i zmiany dynamiczne. Dodatkowo w zespołach cygańskich najczęściej wykorzystywane są skrzypce, cymbały, akordeon oraz drumla.